De fotoroman als genre heeft over het algemeen een slechte reputatie, wat vooral te maken heeft met het lage inventiviteitsgehalte dat de meeste uitgaven kenmerkt. Het is dan ook een aangename verdienste van het kunstenaarsduo Komen / Murphy een verfrissende videovariant te hebben gevonden op het standaardtype sentimentele fotoroman, doorgaans bestaand uit foto's met bijschrift. De video-installatie 'Love Bites' is opgebouwd uit negen korte scènes, gebaseerd op dialogen uit televisiedrama's, die tezamen een lineair beeldverhaal vormen waarin de ontwikkelingen binnen een relatie tussen twee mensen worden gereconstrueerd. De twee hoofdpersonages worden gespeeld door de kunstenaars en zelf, terwijl de stemmen die we per scène horen, afkomstig zijn van verschillende acteurs uit voornamelijk Engelse soapseries en tv-films, waaronder 'Eastenders', 'Husbands and Wives' en 'In Your Dreams'. Verschillende (herkenbare) episodes uit een liefdesrelatie passeren de revue: eerste afspraak, verliefdheid, uitstapjes, samenwonen, huiselijke ruzie, overspel, uit elkaar gaan, excuses en verdriet. In hoeverre het werk autobiografische elementen bevat, is de vraag. Bekend is wel – en daar wordt ook geen geheim van gemaakt – dat persoonlijke beslommeringen en dagelijkse gebeurtenissen in de videoproducties van het stel worden verwerkt. Met de soap als bron van inspiratie ontwijken Komen en Murphy een probleem waarmee veel kunstenaars die voornamelijk in de narratieve aspecten van videokunst zijn geïnteresseerd, worden geconfronteerd. Namelijk het ongemak dat het publiek vaak halverwege de vertoning binnenkomt, terwijl de video een presentatievorm heeft die inhoudelijk lineair is, met een duidelijk begin en een eind. Soapfiguren hebben voortdurend de drang te berichten over de situatie waarin ze verkeren, en over het gevoel dat daarbij hoort. Hun woorden zijn een gedetailleerde uitleg bij de emotie die ze uitbeelden. Zo ook in 'Love Bites': "We moeten praten. Ben je met haar naar bed geweest?" "Ja." "Hoe vaak?" "Drie keer. Het spijt me." "Het is op die begrafenis gebeurd, hè? Dat was de eerste keer, toch? Ben je verliefd op haar?" Door dit soort korte dialogen, waarin de personages niet de tijd krijgen diepe gevoelens uit te spelen, kan het verhaal makkelijk worden opgepakt en is elk moment gedurende de vertoning van belang. De beelden, die met teksten zijn ondertiteld, zijn als foto's achter elkaar gemonteerd. De wijze waarop de montage is uitgevoerd, de kunstmatige helderheid van de opnames en de doe-het-zelf kwaliteit van de visuele aankleding geven een overtrokken, misschien enigszins parodiërend beeld van een bestaanbaar televisiedrama. Het scenario en de camerastandpunten van de originele scènes zijn tot in detail overgenomen. Zoals in overige werken in het œuvre van Komen en Murphy is de combinatie van 'woord' en 'beeld' evident aanwezig. Eerder maakten ze video's waarin taal een grote rol speelde, zoals 'Uncle Edward' (1997), en ook 'A Short Affair…' en 'Two Tulips and Two Tattoos', beide uit 1996. In de meeste videoproducties bestaat er afstand tussen de tekst en datgene wat op het scherm verschijnt, in de zin dat teksten los van het beeld worden getoond of zijn nagesproken. Het gegeven dat in een zorgvuldig opgebouwde verhaallijn, stap voor stap, essentiële informatie wordt overgedragen, is ook een terugkerend element. Beduidende zaken worden geleidelijk uiteengezet. Nooit wordt te veel gezegd, maar iedere keer net genoeg om de nieuwsgierigheid van de toeschouwer te prikkelen en de aandacht vast te houden. 'Love Bites' is een 'real life' videodrama in een notendop, vanzelfsprekend niet voorzien van een happy end.
– Marieke van Hal |
A.P. Komen ° 1964, Leeuwarden (Nederland)
Karen Murphy ° 1968, Waterford (Ierland)
Wonen en werken in Amsterdam (Nederland)
|
|
1 9 9 9 
