De representatie van de politieke situatie in het Midden-Oosten en hoe deze zich verhoudt tot het westen is een belangrijk thema in het werk van Jayce Salloum. Onderzoek naar cultureel/politieke manifestaties, etnografische representatie en de methodologie hierachter vormt de basis voor de (video)installaties, publicaties en lezingen die Salloum de afgelopen acht jaar heeft geproduceerd. De kunstenaar werkt op de grens van documentaire of zelfs (politieke) journalistiek. Hij probeert met zijn werk een directe invloed uit te oefenen op ontwikkelingen in de oorlogsproblematiek (van het Midden-Oosten). Zo heeft de vertoning van zijn video 'Up to the South' (1994) in Parijs 1995 bijgedragen tot de vrijlating van Soha Beschara, schrijfster en lid van het Libanese Nationale Verzet, uit het strafkamp El Khiam in het bezette Zuid-Libanon in september 1999. Beschara is een nationale heldin in Libanon. Foto's van haar sieren de huiskamers van verschillende families in het zuiden van Libanon. In Beiroet hing haar portret in de jaren '90 op posterformaat in de straten. Ze doorstond een gevangenschap van tien jaar in El Khiam, waarvan ze er zes in totale isolatie doorbracht in een kleine cel. In 'beauty and the east' nemen opnamen van Beschara een belangrijke plaats in. Salloum interviewde haar in haar piepkleine appartement in Parijs. Ze spreekt haar gedachten uit over verzet, overleven en wilskracht, schijnbaar zonder emotie. Ze zwijgt over de martelingen die ze heeft moeten doorstaan. In plaats daarvan spreekt ze over de afstand tussen het subject en verlies, over wat je achterlaat en wat je behoudt. Naast Soha Beschara interviewde Salloum nog een groot aantal personen die een belangrijke rol vervullen in de vraagstelling en betekenisgeving van de politieke situatie in het Midden-Oosten. De lange lijst van namen, waaronder Boris Buden (theoreticus en redacteur van 'Arkzin', Zagreb en 'Bastard', Wenen), Dunja Blazevic (directeur van het Centre for Contemporary Art in Sarajevo, Bosnië-Herzegovina), Mihaljo Acimovic (Joegoslavische activist, in ballingschap in Wenen) en Emir Salihovic (journalist, schrijver, Sarajevo) bestaat uit schrijvers, theoretici, activisten, kunstenaars, antropologen, architecten, academici, musici en mensenrechten-activisten. Naast de interviews met deze mensen maakte Salloum een reis naar immigratiegebieden om opnamen te maken van mensen die op het punt stonden hun geboortegrond te verlaten. Het gaat hem erom een beeld te geven van de dreiging van het verdwijnen, gedwongen te worden om te leven in een tussengebied in interculturele omstandigheden. Wat betekent nationalisme dan nog? Een belangrijke vraag die centraal staat is: welk soort vrijheid zorgt ervoor dat mensen op hun plek blijven en welk soort macht dwingt mensen weg te gaan? Het uitgebreide onderzoek dat Salloum heeft gedaan om inzicht te krijgen in deze vraag leidt dit keer niet tot een documentaire, enigszins afstandelijke vorm. 'beauty and the east' is een poëtisch, persoonlijk relaas waarin gevoelens, (verholen) emoties en verhalen een heersende rol spelen. De ervaring van het ontworteld zijn, het weggevaagd worden uit een vertrouwde situatie, wordt op ingetogen wijze getoond. De flarden van gesprekken raken af en toe (ook letterlijk) op de achtergrond als er een projectie overheen glijdt met beelden van een landschap, verlaten gebieden die zich als spookbeelden in de hoofden van de personen afdrukken.
– Nathalie Zonnenberg
|
Met: Soha Beschara, Mihaljo Acimovic, Emir Salihovic, Boris Buden, Marina Grzinic, Zarana Papic, Eda Cufer, Dunja Blazevic, Ella Shohat, Ammiel Alcalay e.a.
Jayce Salloum, 1958, Kelowna (Canada)
Woont en werkt in Vancouver (Canada)
|
|
2 0 0 0 
