In een ontwerpschets van begin 2000 stelt Wang Jian Wei voor om een geheel nieuwe video-installatie te maken waarin met drie projecties wordt gewerkt. Twee daarvan zijn op de weerskanten van een 'Ying Bi', een in de zaal staande muur die met dakpannen is gedekt, en de derde projectie is op een loshangend scherm, dat hij 'Ping Feng' noemt. In het Xinhua Chinees woordenboek wordt het woord 'scherm' (ying bi) uitgelegd als een soort visuele afscherming voor een deur of net buiten een decoratief bouwsel. In hetzelfde woordenboek vinden we het woord 'scherm' (ping feng) uitgelegd met 'verbergen' (zhe dang), dus als iets wat verhult. Ying Bi en Ping Feng (scherm/scherm) worden in China allebei in het dagelijks leven gebruikt, zowel in openbare ruimtes als in privé-vertrekken. Een scherm scheidt ruimtes af, maar verbindt ze ook en is daarmee een zeer abstract begrip. Tegelijkertijd is het duidelijk fysiek aanwezig als kenmerkend object uit de Chinese geschiedenis waarmee woonruimtes veranderd kunnen worden. Het wordt gebruikt om bijvoorbeeld een deur aan het zicht te onttrekken en tegelijkertijd is het een prachtig en verfijnd decoratief element.
Wang Jian Wei studeerde in 1987 af aan de China Nationale Academie voor Schone Kunsten in Hangzhou City en kreeg als getalenteerd olieverfschilder de Gouden Prijs van de Volksrepubliek China. De Chinese moderne kunst had in deze jaren tachtig een grote vrijheid verworven, de kunstenaars geloofden in de revolutionaire kracht van de moderne kunst, en internationale aandacht lonkte. Amper twee jaar later werd deze prille vrijheidsschreeuw alweer tot zwijgen gebracht. In het voorjaar van 1989 werd de tentoonstelling China/Avant-garde tot tweemaal toe gesloten en de studentenopstand van die zomer werd bloedig neergeslagen. Wang Jian Wei voelde de beperktheid van het tweedimensionale karakter van het schildersdoek en ging andere mogelijkheden onderzoeken zoals installaties, video, en documentaire. In dit nieuwe werk vanaf 1989 is voortdurend sprake van het aan de orde stellen van de noties van macht en waarheid. Deze vormen samen een psychologische grens waarvan iedere Chinees zich pijnlijk bewust is, ook nog in de ogenschijnlijke vrijheid van het China aan het begin van de 21e eeuw.
Wang Jian Wei maakt hierover werk dat niet thuishoort in de conceptuele Chinese kunst die flirt met de internationale kunstwereld. Door zijn uitgebreide research en diepgang ontstaat een geheel nieuw soort werk dat zonder de culturele context moeilijk begrijpbaar is. In het werk 'Ying Bi: Ping Feng (Screen: Screen)' laat hij de verschillende werelden zien die het nieuwe China mede door zijn moderniseringsdrift creëert. In het zuiden van de stad Chengdu, in de Sichuan Provincie van westelijk China, liggen aan de weg die naar het vliegveld leidt honderden half afgebouwde villa's. Leeg achtergelaten op het land dat eens bestemd was voor de akkerbouw. Wang Jian Wei volgde gedurende een jaar vier boerenfamilies die daar een bestaan hadden opgebouwd. Omdat deze bewoners hier illegaal verbleven, kostte het hem veel moeite om hun vertrouwen te winnen voor het opnemen van de video. Uiteindelijk nam hij zestig uur materiaal op dat een ontroerend document vormt van deze luxe villa-ruïnes en de op drift geraakte boeren, beiden een halfproduct van de voortrazende Chinese ontwikkeling. Beelden die hij, naast in deze installatie, ook verwerkte in zijn documentaire 'Living Elsewhere'. Over dat werk zei hij: "Ik vroeg me af wat voor relatie deze mensen opbouwden met die ruimte. Wat herinnerde er aan het verleden en wat verwees naar de toekomst? Tien jaar geleden had je deze mensen onmiddellijk herkend als boeren. Maar in hoeverre voldoen ze nu nog aan dat beeld? Hun manier van leven, hun vieze haar, hun smoezelige kleren kloppen nog met dat idee, maar ze wonen in een 'villa'. Ze zijn niet bezig de grond te bewerken en daarmee klopt het oude beeld dat je van ze had niet meer. Als boeren geen grond hebben, kun je ze dan nog boeren noemen? Toch kun je ze ook niet bestempelen als stadsbewoners." In een van de andere projecties wordt met veel vertoon met een fanfare en ballonnen en andere versierselen een winkelcentrum geopend. Tijdens deze feestelijkheden staan slopers verderop in de stad zwetend in hun naakte bovenlijf op de daken gestaag hun vernietigende werk te doen. Zo worden hele gaten in het stadsbeeld geslagen om de moderniserende Chinese kosmopolitische stad de ruimte te geven. In de 'westerse' drukte op het nieuw gebouwde plein van het Beijing West Railway Station filmde Wang Jian Wei een portret van een lege plastic zak die speels zijn weg vindt in de wind en waarvoor niemand meer oog heeft. Wang Jian Wei overschrijdt met dit soort werken voortdurend politiek-culturele maar ook zijn eigen artistieke grenzen. Zo gebruikte hij het principe van Ping Feng ook in zijn eerste theaterproductie, die hij dit jaar maakte. De inspiratie vond hij in het schilderij 'Avondfeest bij Han Xizai'. Een meesterwerk uit de Chinese kunst van de hand van Gu Hongzhong, een portretschilder die verbonden was aan het hof van de Tang Dynastie (943-975). De politieke context is die van de groeiende spanning tussen het noorden en het zuiden. Wang Jian Wei schreef zelf de tekst die begint met het fictieve verhaal van de kidnapping van Gu Hongzhong en de diefstal van het schilderij, waarbij het verhaal wordt doorkruist door een veelheid aan videobeelden. Deze overschrijdingen hebben voor Wang Jian Wei te maken met de radicale andere rol die de hedendaagse kunstenaar heeft vergeleken met vroeger. "De hedendaagse kunst kan allerlei vragen stellen, terwijl de antieke kunst gewoon goede kunst is… Je kunt die kunst waarderen, je weet wat die je brengt. Hedendaagse kunst mag er nooit op zijn gericht om je tevreden te stellen, maar moet juist je ervaring in twijfel trekken, je hele manier van denken ter discussie stellen. Als moderne kunst geen uitdaging vormt voor de traditionele ervaring, als het niet iets aanvalt, als je je erbij op je gemak kunt voelen, dan ben je als kunstenaar gewoon een entertainer, een politicus of een zakenman. Dan kun je de hedendaagse kunst wel vergeten".
– Johan Pijnappel |
Wang Jian Wei, 1958, Sichuan (China)
Woont en werkt in Beijing (China)
|
|
2 0 0 0 
1.jpg)
