In 1996 was de eeuwig rusteloze Bambozzi er al mee bezig, blijkens zijn video 'Just there: a place I do not know': de zoektocht naar het onvindbare, het willen vastleggen van het ongrijpbare. Het gras is altijd groener aan de andere kant van de heuvel, zo ongeveer zou je dat werk vrij eenvoudig kunnen samenvatten. Met 'I have no words' boort Bombazzi diepere lagen aan en verweeft hij meerdere verwante thema's met elkaar tot een complexer geheel dan in het werk van '96. Het ongrijpbare krijgt hier de vorm van het onuitsprekelijke en soms zelfs onvoorstelbare, zoals de titel al aangeeft. De video is het eerste deel van een drieluik dat 'Torments', kwellingen, gaat heten. Het is onmogelijk gevoelens of een indrukwekkende ervaring uit te leggen aan een ander, zodanig dat die werkelijk begrijpt wat je bedoelt. Bambozzi probeert in deze video verschillende stemmingen en onaangeroerde gevoelens te schetsen, die moeilijk onder woorden te brengen zijn. Zoals een van de personages zegt: "... iets te vertellen dat zo moeilijk te begrijpen is, en tegelijkertijd zo eenvoudig". In een vlechtwerk van fictie en documentaire beelden komen impressies en zelfexpressies voorbij en krijgen we metaforen aangereikt waaraan we zelf verschillende betekenissen kunnen geven – alles is uiteindelijk subjectief. Toch geeft de indeling in hoofdstukjes met titels als 'Hiatus Vertigo Suspension' en 'Concrete absence - A lump in the throat' ons een handvat bij de interpretatie van de metaforen. Zo is er het regelmatig terugkerende beeld van een éénarmige reuzencactus, die meestal langs de kant van de weg staat. In het hoofdstukje 'No way out' lijkt de gevorkte cactus te willen zeggen dat er toch een alternatieve route is, dat we wèl een keuze hebben bij het bepalen van de koers die ons leven neemt. De meeste andere beelden lijken juist te bevestigen dat er geen uitweg is, niet voor onuitsprekelijke ervaringen en evenmin voor onze levensloop: de weg door de woestijn is recht en reikt zowel voor als achter ons tot aan de horizon, en niemand kan ontsnappen aan de dood. In het hoofdstukje 'I don't know what I miss' is de cactus onthoofd: er is een definitieve keuze gemaakt. Of staat het symbool voor de leegte en het gemis? De leegte van de afgrond, die eveneens regelmatig in beeld verschijnt: je kunt naar beneden springen of aan de rand blijven staan om te genieten van het uitzicht. Door de hele video heen ontspint zich het verhaal van twee kleptomane meisjes. Een voyeuristische camera volgt hen elk afzonderlijk door de stad en betrapt hen bij het stelen. Dankzij hun verontwaardiging daarover raakt de cameraman met ze in gesprek. Hij doet zijn uiterste best ze te begrijpen, hij probeert zich hun intiemste gevoelens voor te stellen, maar het lukt hem onvoldoende. Beide meisjes lijden, ieder op haar eigen manier, onder een gemis. Een van hen wordt gekweld door haar gemis aan geheugen: "Ik heb geen beelden. Geen beeld geregistreerd van dingen." Stelen ze om de leegte in zichzelf te vullen, om de korte kick die het geeft, om zichzelf te troosten? Maar de camera is evengoed een dief, hij steelt hun ervaringen, hun woorden en hun portret door ze in beeld te brengen. Het geregistreerde beeld zal echter altijd een surrogaat blijven. Een foto, een video, zelfs het geheugen zal nooit de plaats kunnen innemen van de werkelijke ervaring. Bombazzi lijkt zich dat pijnlijk scherp te realiseren. Hij zal ons nooit helemaal, nooit echt duidelijk kunnen maken wat hij bedoelt, want ook hij heeft geen woorden om het adequaat mee te omschrijven. Bovendien zijn ook woorden altijd weer onderhevig aan een subjectieve interpretatie van de luisteraar. 'I have no words' is een registratie van dat besef, maar het is tegelijkertijd het begin van een 'alternatieve route': in plaats van je ervaringen en gevoelens te willen overbrengen, kun je je publiek ook het materiaal verschaffen waarmee zij hun eigen ervaring creëren.
– Lies Holtrop |
Lucas Bambozzi, 1965, Matão SP (Brazil)
Woont en werkt in São Paulo (Brazilië)
Geluid, muziek: Livio Tragtenberg
Productie: Eliana Grossmann
|
|
2 0 0 0 
