De titel van dit werk is ontleend aan admiraal Robert Edwin Peary, een ontdekkingsreiziger die in 1909 na jarenlange voorbereiding als eerste een legendarische expeditie naar de Noordpool ondernam. Vóór die tijd leefde Peary een poos met de Eskimo's en leerde van hen het jagen en het rijden op hondensleeën, en allerlei andere vaardigheden om te overleven in extreem koude omstandigheden. Volgens een nauwkeurige strategie, uitgerust met een professioneel team en voorzien van een grote voorraad voedsel trok Peary naar het noordelijkste deel van de aarde, niet wetend wat hij daar zou aantreffen. Wat ervaart een ontdekkingsreiziger op een verkenningstocht naar het onbekende? De nieuwsgierigheid en hang naar avontuur gaan uiteraard met grote risico's, angst, gevaar en onzekerheid gepaard. Tijdens de reis is het belangrijk voortdurend op de hoede zijn. De omgeving moet worden verkend, de situatie beoordeeld en positie bepaald. De installatie 'Peary' bestaat uit twee grote projectieschermen. De schermen zijn zodanig ten opzichte van elkaar tegen een muur geplaatst dat ze samen een naar voren stekende hoek van negentig graden vormen. Wanneer de toeschouwer de installatie nadert, worden op de twee transparante schermen bewegende beelden van een figuur geïnitieerd. De projecties in het werk zijn op een interactieve manier met de activiteiten van de kijker in de ruimte verbonden. Met de mysteries en verhalen over ontdekkingsreizen in de achtergrond van onze gedachten, kunnen we ons een voorstelling maken wat een avonturier op zijn tocht mogelijkerwijs tegenkwam. 'Peary' richt zich op de ontmoeting met de onbekende ander. Op zijn gemak kan de kijker in de ruimte de geprojecteerde figuur benaderen. Deze toegankelijkheid wordt teweeggebracht doordat de projecties licht in de verduisterde ruimte stralen. De figuur treedt langzaam naar voren, komt schichtig te voorschijn uit een blauwe mistige sfeer, naar het schijnt even nieuwsgierig naar wat of wie er op hem afkomt als andersom. De afmeting en de plaatsing van de geprojecteerde persoon staan op gelijk niveau met het lichaam van de toeschouwer. Het lijkt erop dat Schalken & Van Dinther de mogelijkheid van een lichamelijke uitwisseling nastreven. Een dergelijke relatie komt tot stand door het fysieke gebaar, het geven van tekens, het gebruik van de zintuigen. Het werk bevat geen tekst. Taal, als middel om te communiceren en de vervreemding te overwinnen, is weggelaten. De afwezigheid van taal impliceert niet dat er geen contact is. Als toeschouwer word je uitgedaagd tot het spitsen van je zintuigen. Voor beide partijen vindt er een fascinerende wisselwerking van gevoelig aftasten plaats. Een spel van polsen en peilen, en vertrouwen wekken op vreemd terrein wordt in gang gezet. Daarbij gaat het verlangen om te ontdekken samen met onzekerheid over wat er gebeuren kan. De figuur is verre van onverschillig voor het gedrag van de toeschouwer. Hij reageert beslist en ferm op elke beweging aan de andere kant van het doek. Deze persoon in de mist toont zich duidelijk meer ambigu dan 'Tafelman' (1998), een persoonlijkheid die Schalken & Van Dinther ontworpen voor een eerder interactief werk. De confrontatie met de geprojecteerde is levendig en direct. 'Peary' roept een gevoel van aanwezigheid op, tegengesteld aan het besef van ongrijpbaarheid. Op het moment dat de toeschouwer enige afstand neemt, verdwijnt de figuur als een schim, de ijzige sfeer achterlatend, en het idee dat contact alleen in de oog van de geest leek te bestaan als residu.
 Marieke van Hal
|
Tobias Schalken ° 1972, Oss (Nederland)
Lives and works in Arnhem (Nederland)
Stefan van Dinther ° 1969, 's-Hertogenbosch (Nederland)
Lives and works in Amsterdam (Nederland)
|
|
1 9 9 9 
