A R C H I E F1 9 9 9  
17e
  Robert Cahen
Compositeurs à l'écoute / Composers Listening
  Frankrijk 1998
Videotape, 31:08
 
In 1951 richtte Pierre Schaeffer 'Le Groupe de Recherche de Musique Concrète' (GRM) op. De naam zou enkele jaren later worden gewijzigd in 'Groupe de Recherches Musicales'. Schaeffer, actief als componist van elektro-akoestische muziek, had enige jaren daarvoor (1948) de term 'musique concrète' voorgesteld. Hieronder wordt verstaan het met een elektro-akoustisch instrumentarium interactief componeren; luisterend naar gemanipuleerde geluiden krijgt de compositie vorm en in reactie op de compositie wordt tegelijkertijd ingegrepen in de gebruikte geluidsbronnen. Cahen probeert door te dringen tot de kern van GRM, waartoe hij ook zelf heeft behoord. Hij doet dit aan de hand van een achttiental mini-portretjes van componisten die korter of langer deel uitmaakten van GRM, waaronder Schaeffer zelf, Parmegiani, Chion, Stockhausen, Donato, Xenakis en Bayle. Terwijl een deel van een compositie ten gehore wordt gebracht, tast de camera behoedzaam het gezicht van de betreffende componist af. Dicht op de huid, met een deel van het gezicht als een welhaast abstract beeld, wordt de concentratie bijna voelbaar. Beelden van mengpanelen, bandrecorders en geluidsinstallaties doorsnijden de beelden van de gezichten, leggen verbanden en scheppen afstand. Door veelvuldig gebruik te maken van slowmotion beelden van de componisten wordt de intensiteit van het componeren, reageren en manipuleren tot – bijna letterlijk – in de haarvaten vastgelegd. Gezichten, schijnbaar uitdrukkingsloos, de oren als interface in een interactief proces. In een beperkt aantal shots wordt terloops een blik op een luisterend publiek gegund, zich niet bewust van het creatief onnavolgbare proces. Slechts de beginsequentie geeft een aanwijzing voor de luisteraar. Kijk niet. Sluit je ogen met je handen. Bewust. En onderga het resultaat.

– LS
Beeld: Régis Mahon
Montage: Jean-Pierre Pruilh
Mixage: Christian Zanesi
Speciale effecten: France 3 Alsace
Productie: Serge Com, INA, France 3, GRM

Robert Cahen ° 1945, Valence (Frankrijk)
Lives and works in Mulhouse (Frankrijk)

Top